Pages

Showing posts with label verb. Show all posts
Showing posts with label verb. Show all posts

Monday, February 6, 2012

Verbs - Tenth Conjugation

कथ् । कथयति कथयतः कथयन्ति कथयसि कथयथः कथयथ कथयामि कथयावः कथयामः
गण् । गणयति गणयतः गणयन्ति गणयसि गणयथः गणयथ गणयामि गणयावः गणयामः
घुष् । घोषयति घोषयतः घोषयन्ति घोषयसि घोषयथः घोषयथ घोषयामि घोषयावः घोषयामः
चिन्त् । चिन्तयति चिन्तयतः चिन्तयन्ति चिन्तयसि चिन्तयथः चिन्तयथ चिन्तयामि चिन्तयावः चिन्तयामः
चुर् । चोरयति चोरयतः चोरयन्ति चोरयसि चोरयथः चोरयथ चोरयामि चोरयावः चोरयामः
प्रथ् । प्रथयति प्रथयतः प्रथयन्ति प्रथयसि प्रथयथः प्रथयथ प्रथयामि प्रथयावः प्रथयामः
प्रीण् । प्रीणयति प्रीणयतः प्रीणयन्ति प्रीणयसि प्रीणयथः प्रीणयथ प्रीणयामि प्रीणयावः प्रीणयामः
रच् । रचयति रचयतः रचयन्ति रचयसि रचयथः रचयथ रचयामि रचयावः रचयामः
स्पृह् । स्पृहयति स्पृहयतः स्पृहयन्ति स्पृहयसि स्पृहयथः स्पृहयथ स्पृहयामि स्पृहयावः स्पृहयामः
तड् । ताडयति ताडयतः ताडयन्ति ताडयसि ताडयथः ताडयथ ताडयामि ताडयावः ताडयामः
पूज् । पूजयति पूजयतः पूजयन्ति पूजयसि पूजयथः पूजयथ पूजयामि पूजयावः पूजयामः
वर्ण् । वर्णयति वर्णयतः वर्णयन्ति वर्णयसि वर्णयथः वर्णयथ वर्णयामि वर्णयावः वर्णयामः
सान्त्व् । सान्त्वयति सान्त्वयतः सान्त्वयन्ति सान्त्वयसि सान्त्वयथः सान्त्वयथ सान्त्वयामि सान्त्वयावः सान्त्वयामः
क्षल् । क्षालयति क्षालयतः क्षालयन्ति क्षालयसि क्षालयथः क्षालयथ क्षालयामि क्षालयावः क्षालयामः
तुल् । तोलयति तोलयतः तोलयन्ति तोलयसि तोलयथः तोलयथ तोलयामि तोलयावः तोलयामः
भूष् । भूषयति भूषयतः भूषयन्ति भूषयसि भूषयथः भूषयथ भूषयामि भूषयावः भूषयामः

Saturday, February 4, 2012

Verbs - Sixth Conjugation

इच्छ् । to wish | इच्छति इच्छतः इच्छन्ति इच्छसि इच्छथः इच्छथ इच्छामि इच्छावः इच्छामः
पृच्छ् । to ask | पृच्छति पृच्छतः पृच्छन्ति पृच्छसि पृच्छथः पृच्छथ पृच्छामि पृच्छावः पृच्छामः
मुञ्च् । to leave, to release| मुञ्चति मुञ्चतः मुञ्चन्ति मुञ्चसि मुञ्चथः मुञ्चथ मुञ्चामि मुञ्चावः मुञ्चामः
विश् । to enter| विशति विशतः विशन्ति विशसि विशथः विशथ विशामि विशावः विशामः
सृज् । to abandon, to create| सृजति सृजतः सृजन्ति सृजसि सृजथः सृजथ सृजामि सृजावः सृजामः
स्पृष् । to touch| स्पृषति स्पृषतः स्पृषन्ति स्पृषसि स्पृषथः स्पृषथ स्पृषामि स्पृषावः स्पृषामः
क्षिप् । to throw| क्षिपति क्षिपतः क्षिपन्ति क्षिपसि क्षिपथः क्षिपथ क्षिपामि क्षिपावः क्षिपामः
तुद् । to inflict pain on| तुदति तुदतः तुदन्ति तुदसि तुदथः तुदथ तुदामि तुदावः तुदामः
दिश् । to show| दिशति दिशतः दिशन्ति दिशसि दिशथः दिशथ दिशामि दिशावः दिशामः
सिञ्च् । to sprinkle| सिञ्चति सिञ्चतः सिञ्चन्ति सिञ्चसि सिञ्चथः सिञ्चथ सिञ्चामि सिञ्चावः सिञ्चामः
उच्छ् । to glean| उच्छति उच्छतः उच्छन्ति उच्छसि उच्छथः उच्छथ उच्छामि उच्छावः उच्छामः
स्फुर् । to throb| स्फुरति स्फुरतः स्फुरन्ति स्फुरसि स्फुरथः स्फुरथ स्फुरामि स्फुरावः स्फुरामः

Verbs - Fourth Conjugation

नश् । to perish | नश्यति नश्यतः नश्यन्ति नश्यसि नश्यथः नश्यथ नश्यामि नश्यावः नश्यामः
नृत् । to dance | नृत्यति नृत्यतः नृत्यन्ति नृत्यसि नृत्यथः नृत्यथ नृत्यामि नृत्यावः नृत्यामः
पुष् । to nourish | पुष्यति पुष्यतः पुष्यन्ति पुष्यसि पुष्यथः पुष्यथ पुष्यामि पुष्यावः पुष्यामः
मुह् । to be silly, to faint | मुह्यति मुह्यतः मुह्यन्ति मुह्यसि मुह्यथः मुह्यथ मुह्यामि मुह्यावः मुह्यामः
लुभ् । to covet | लुभ्यति लुभ्यतः लुभ्यन्ति लुभ्यसि लुभ्यथः लुभ्यथ लुभ्यामि लुभ्यावः लुभ्यामः
अस् । to throw | अस्यति अस्यतः अस्यन्ति अस्यसि अस्यथः अस्यथ अस्यामि अस्यावः अस्यामः
कुस् । to embrace | कुस्यति कुस्यतः कुस्यन्ति कुस्यसि कुस्यथः कुस्यथ कुस्यामि कुस्यावः कुस्यामः
तुष् । to be pleased | तुष्यति तुष्यतः तुष्यन्ति तुष्यसि तुष्यथः तुष्यथ तुष्यामि तुष्यावः तुष्यामः
लुट् । to wallow | लुट्यति लुट्यतः लुट्यन्ति लुट्यसि लुट्यथः लुट्यथ लुट्यामि लुट्यावः लुट्यामः
शुष् । to dry | शुष्यति शुष्यतः शुष्यन्ति शुष्यसि शुष्यथः शुष्यथ शुष्यामि शुष्यावः शुष्यामः
कुप् । to be angry | कुप्यति कुप्यतः कुप्यन्ति कुप्यसि कुप्यथः कुप्यथ कुप्यामि कुप्यावः कुप्यामः
क्षुभ् । to be agitated | क्षुभ्यति क्षुभ्यतः क्षुभ्यन्ति क्षुभ्यसि क्षुभ्यथः क्षुभ्यथ क्षुभ्यामि क्षुभ्यावः क्षुभ्यामः

Friday, February 3, 2012

Verbs - First Conjugation

Rules available at : http://sanskritshiksha.blogspot.in/2011/06/first-conjugation.html
गच्छ् । to go | गच्छति गच्छतः गच्छन्ति गच्छसि गच्छथः गच्छथ गच्छामि गच्छावः गच्छामः
नी । to lead, to carry | नयति नयतः नयन्ति नयसि नयथः नयथ नयामि नयावः नयामः
पत् । to fall | पतति पततः पतन्ति पतसि पतथः पतथ पतामि पतावः पतामः
भू । to be, to become | भवति भवतः भवन्ति भवसि भवथः भवथ भवामि भवावः भवामः
रक्ष् । to protect| रक्षति रक्षतः रक्षन्ति रक्षसि रक्षथः रक्षथ रक्षामि रक्षावः रक्षामः
वद् । to speak | वदति वदतः वदन्ति वदसि वदथः वदथ वदामि वदावः वदामः
वस् । to dwell | वसति वसतः वसन्ति वससि वसथः वसथ वसामि वसावः वसामः
सृ । to move | सरति सरतः सरन्ति सरसि सरथः सरथ सरामि सरावः सरामः
चर् । to go, to walk | चरति चरतः चरन्ति चरसि चरथः चरथ चरामि चरावः चरामः
त्यज् । to abandon | त्यजति त्यजतः त्यजन्ति त्यजसि त्यजथः त्यजथ त्यजामि त्यजावः त्यजामः
दह् । to burn | दहति दहतः दहन्ति दहसि दहथः दहथ दहामि दहावः दहामः
नम् । to bow to, to salute | नमति नमतः नमन्ति नमसि नमथः नमथ नमामि नमावः नमामः
पच् । to cook | पचति पचतः पचन्ति पचसि पचथः पचथ पचामि पचावः पचामः
बुध् । to know, to understand | बोधति बोधतः बोधन्ति बोधसि बोधथः बोधथ बोधामि बोधावः बोधामः
जि । to conquer | जयति जयतः जयन्ति जयसि जयथः जयथ जयामि जयावः जयामः
पश्य् । to see | पश्यति पश्यतः पश्यन्ति पश्यसि पश्यथः पश्यथ पश्यामि पश्यावः पश्यामः
धाव् । to tun | धावति धावतः धावन्ति धावसि धावथः धावथ धावामि धावावः धावामः
पिब् । to drink | पिबति पिबतः पिबन्ति पिबसि पिबथः पिबथ पिबामि पिबावः पिबामः
यज् । to worship | यजति यजतः यजन्ति यजसि यजथः यजथ यजामि यजावः यजामः
वह् । to bear, to blow, to flow | वहति वहतः वहन्ति वहसि वहथः वहथ वहामि वहावः वहामः
स्मृ । to remember | स्मरति स्मरतः स्मरन्ति स्मरसि स्मरथः स्मरथ स्मरामि स्मरावः स्मरामः
हृ । to take away | to remove | हरति हरतः हरन्ति हरसि हरथः हरथ हरामि हरावः हरामः
अट् । to wander, to ramble | अटति अटतः अटन्ति अटसि अटथः अटथ अटामि अटावः अटामः
चल् । to go, to move | चलति चलतः चलन्ति चलसि चलथः चलथ चलामि चलावः चलामः
जल्प् । to prattle | जल्पति जल्पतः जल्पन्ति जल्पसि जल्पथः जल्पथ जल्पामि जल्पावः जल्पामः
निन्द् । to censure | निन्दति निन्दतः निन्दन्ति निन्दसि निन्दथः निन्दथ निन्दामि निन्दावः निन्दामः
शंस् । to praise or tell | शंसति शंसतः शंसन्ति शंससि शंसथः शंसथ शंसामि शंसावः शंसामः
क्षि । to waste away | क्षयति क्षयतः क्षयन्ति क्षयसि क्षयथः क्षयथ क्षयामि क्षयावः क्षयामः
द्रु । to water, to be wet | द्रवति द्रवतः द्रवन्ति द्रवसि द्रवथः द्रवथ द्रवामि द्रवावः द्रवामः
रुह् । to grow | रोहति रोहतः रोहन्ति रोहसि रोहथः रोहथ रोहामि रोहावः रोहामः
तिष्ठ् । to stand | तिष्ठति तिष्ठतः तिष्ठन्ति तिष्ठसि तिष्ठथः तिष्ठथ तिष्ठामि तिष्ठावः तिष्ठामः
ह्वे । to call | ह्वयति ह्वयतः ह्वयन्ति ह्वयसि ह्वयथः ह्वयथ ह्वयामि ह्वयावः ह्वयामः

Sunday, June 26, 2011

Verb - Mood - Optative - लिङ्

Optative Mood - Should or May

Third: पठेत् पठेताम् पठेयः
Second: पठेः पठेतम् पठेत
First: पठेयम् पठेव पठेम

रामः पठेत् - Ram should read.
बालकौ पठेताम् - The two boys should read.
बालकाः पठेयः - The boys should read.
त्वम् पठेः - You should read.
युवां पठेतम् - You two should read.
युयं पठेत - You all should read.
अहं पठेयम् - I should read.
आवां पठेव - We two should read.
वयं पठेम- We all should read.

Verb - Mood - Imperative - लोट्

Imperative - Command and Request

परस्मैपद
Third: पठतु पठताम् पठन्तु
Second: पठ पठतम् पठत
First: पठानि पठाव पठाम

Examples
रामः पठतु - Let Ram read.
बालकौ पठताम् - Let the two boys read.
बालकाः पठन्तु - Let all the boys read.
त्वम् गच्छ - You go.
युवां गच्छतम् - You two go.
युयं पठत - You all read.
अहं पठानि - Let me read.
आवां पठाव - Let us two read.
वयं पठाम - Let us all read.

आत्मनेपद

3rd Person: मोदताम् मोदेताम् मोदन्ताम्
2nd Person: मोदस्व मोदेथाम् मोदध्वम्
1st Person: मोदै मोदावहै मोदामहै

Illustration
सह नाववतु । सह नौ भुनक्तु । सह वीर्यं करवावहै । तेजस्विनावधीतमस्तु मा विद्विषावहै ।

After removing sandhis:

सह नौ अवतु । सह नौ भुनक्तु । सह वीर्यं करवावहै । तेजस्वि नौ अधीतम् अस्तु मा विद्विषावहै ।

अवतु - 3rd Person singular परस्मैपदी root - (let it) favor. Root = अव्
भुनक्तु - 3rd Person singular परस्मैपदी root - (let it) (give) enjoyment. Root = भुज्
करवावहै - 1st Person dual आत्मनेपदी root - (let us two) do/ strive
विद्विषावहै - 1st Person dual आत्मनेपदी root - (let us two) quarrel

Meaning:

(Let it) favor two of us together. (Let it) bestow enjoyment on the two of us together. Let us two together do brave deeds. Let us two become brilliant in studies and not quarrel.

Verb - Tense - Future - Certain (lRRiT/ लृट्)

Root Type: Parasmaipada / परस्मैपद

Root: गम् (to go)
Infix : ष्य

3rd Person: गमिष्यति गमिष्यतः गमिष्यन्ति
2nd Person: गमिष्यसि गमिष्यथः गमिष्यथ
1st Person: गमिष्यामि गमिष्यावः गमिष्यामः

Verb Forms

Verb Usage - 6 Tenses and 4 moods
1. Tense
1.1. Present Tense (laT/ लट्)
1.1.a. Parasmaipada
1.1.b. Atmanepada
1.2. Past Tense
1.2.1. Simple / Imperfect (la~N/ लङ्)
1.2.1.a. Parasmaipada
1.2.1.b. Atmanepada
1.2.2. Aorist (lu~N/ लुङ्)
1.2.2.a. Parasmaipada
1.2.2.b. Atmanepada
1.2.3. Perfect (liT/ लिट्)
1.2.3.a. Parasmaipada
1.2.3.b. Atmanepada
1.3. Future Tense
1.3.1. Likely (luT/ लुट्)
1.3.1.a. Parasmaipada
1.3.1.b. Atmanepada
1.3.2. Certain (lRRiT/ लृट्)
1.3.2.a. Parasmaipada
1.3.2.b. Atmanepada
2. Mood
2.1. Conditional (lRRi~N/ लृङ्)
2.2. Potential (vighili~N/ विघिलिङ्)
2.3. Benedictive (AshIrli~N/ आशीर्लिङ्)
2.4. Imperative (loT/ लोट्)

Monday, June 20, 2011

First Conjugation

1. Roots having a short medial vowel like पत्, बुध्, कृष्
Step 1: Apply a guna transformation of the short medial vowel
पत् -> पत्
बुध् -> बोध्
कृष् -> कर्ष्
Step 2: Add an अ to the end
पत् + अ -> पत
बोध् + अ -> बोध
कर्ष् + अ -> कर्ष

2. Roots having a long medial vowel like जीव् , निन्द्
Add an अ to the end
जीव् + अ = जीव
निन्द् + अ = निन्द

3. Roots having a final vowel short or long like जि, भू , सृ
Step 1: Apply a guna transformation of the final vowel
जि -> जे
भू -> भो
सृ -> सर्
Step 2: Add an अ to the end and apply sandhi rule
जे + अ => जय् + अ = जय
भो + अ => भव् + अ = भव
सर् + अ => सर